Türkçe Yazım Kuralları

yorumsuz
329 kez okundu

Türkçede yazım mantığı ve kuralları bazı dillere nazaran daha derli ve farklıdır. Latin harflerinin kullanıldığı tüm dillerde çoğunlukla aynı yazım kuralları bulunur. Fakat Türkçede onlardan ayrı bazı kurallar dilin kültürüne uygun biçimde gelişim göstermiştir. Örneğin Almancada tüm isimler büyük harfle başlarken, Türkçede sadece özel isimler büyük harfle başlar. Almancada tüm bağlaçlar sonrasında virgülle ayrılırken, Türkçede bu durum yerine ve bağlaç türüne göre değişim gösterir. Türk dilinde deneme gibi düz yazılarda paragraf başı varken, birçok Latin harflerinin kullanıldığı dillerde bu kurallar yoktur. Latin harfleri dışındaki birçok dilde olmayan noktalama kuralları da Türkçenin en önemli yapı taşlarındandır. Arap harflerinin kullanıldığı dillerde nokta, virgül ve tırnak işaretleri özel bir öneme sahip değilken, Türkçede özellikli bir yere sahiptir. Türkçe yazım kuralları başlıca 3 ana konu altında birleşmektedir. Bunlar; noktalama işaretlerinin kullanımı, bazı ek ve sözcüklerin yazımı ve dil bilgisi yazım kurallarıdır.

Bazı Yazım Kuralları

—Ki’nin yazımı: Türkçede bilindiği gibi iki tür “ki” eki bulunmaktadır. Birincisi bağlaç olan, diğeri ise iyelik eki olandır. Bağlaç olan ki, daima ayrı yazılır, diğeri ise bitişik. Bunu ayırmanın ise kolay yolu şudur; -ki ekinin sonuna “-ni” eki koyup okumaktır. Sözcükte anlam değişimi olmuyorsa bu kesinlikle bitişik yazılması gereken iyelik eki olan –ki’dir. Örnek; Ayşe’ninki(-ni) (Anlam değişmiyor.) Ancak diğer bağlaç olan –ki için bu durum farklıdır. –ni eki eklendiğinde ya anlam ciddi oranda değişim gösterir veya anlamsız bir durum söz konusudur. Örnek; Baktım ki,(-ni) ne göreyim. (-ni eki geldiğinde anlamsız bir sözcük ortaya çıktığı için kullanılmaz.)

Not: Kalıplaşıp yapısallaşan bazı kelimeler bitişik yazılır. (hâlbuki, çünkü, oysaki…)

—De’nin yazımı: Türkçede iki farklı –de eki bulunmaktadır. Biri bağlaç, diğeri ise hal ekidir. Bağlaç olan –de ayrı, diğeri ise bitişik yazılır. Bunu kavramak ve fark etmek için ise –de yerine, dahi, bile gibi sözcükler getirildiğinde aynı anlam veriliyorsa bu bağlaç olan –de’dir, değişiyor veya anlamsızlık söz konusuysa bu da hal ekidir. Örnek; “Evde bir güzel var.” Bu cümledeki –de, hal ekidir, çünkü yer bildirir ve “bile” sözcüğü –de eki yerine getirildiğinde anlamsız bir şey ortaya çıkıyor. “Okulda da görmüş seni.” Buradaki ilk bitişik de hal ekidir. Diğeri ise bağlaçtır ve ayrı yazılır, zira yerine “bile” sözcüğü geldiğinde anlam değişmez.

Mi soru ekinin yazımı: Cümleye soru anlamı katsın veya katmasın her şekilde ayrı yazılır. (Evde mi o? Gelecek mi?)

Birleşik kelimelerin yazımı: Dilimizde sözcüklerin bitişik yazılabilmesi için sözcüklerin söz veya anlam değişimine uğraması gerekir. İki sözcük birleştiğinde anlamı değişiyorsa bitişik yazılırlar. (Bilgisayar, Sivrisinek, İmambayıldı) Ses düşmesi veya türemesi olanlar birleşik yazılır. (kayıp ol>kaybol, sabır et>sabret, kayın ana>kaynana, kahve altı>kahvaltı) Fakat anlamları korunan kuru fasulye, gül suyu, taş kömürü gibi kelimeler ayrı yazılır.


Sosyal Medyada Paylaş Facebook Twitter Google+

Eklenme Tarihi: 13 Mart 2016

Facebook Yorumları

Konu hakkında yorumunuzu yazın


Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.