Yazım Kuralları

yorumsuz
146 kez okundu

Yazım kuralları, her dilin kendine özgü yapısal olarak belirlediği ve bilginin, görüş ve düşüncelerin nesillere aktarılıp net biçimde kavranabilmesi amacıyla oluşturulmuş kurallardır. Anlatılmak istenilenin yazı dilinde karışıklığa neden olmadan ve karşı taraftaki okuyucu tarafından doğru biçimde anlaşılabilmesini sağlayan kurallardır. Her dilde mevcut olan başlıca kuralları; harflerin (damgaların) yazım ve kullanımı, dil bilgisi yapılarının betimlenmesi, hitabet ve duygu-düşüncelerin harflerce anlatımı gibi kurallardır.

Yazım, diğer tabiriyle imlâ kuralları Türkçenin bel kemiği olan kuralları içermektedir. Türkçedeki temel (imlâ) yazım kuralları şöyledir;

  • Harflerin Kullanımı: Türk dili resmi olarak Latin harflerini (damgalar) kullanmaktadır. Dolayısıyla da büyük ve küçük olmak üzere iki farklı harf yapısına sahiptir.
  • Noktalama İşaretlerinin Kullanımı: Latin kökenli tüm dillerde olduğu gibi, Türkçede de yazım düzeninde kullanılan bir takım noktalama işaretleri bulunmaktadır. Bunlardan bazıları; nokta, virgül, soru işareti, ünlem, parantez gibi noktalama işaretçikleridir.
  • Sözcüklerin Yazımı: Türkçede sözcükler kendilerince belli kurallar dâhilinde yazıya aktarılmaktadır. Deyimler, atasözleri, kısaltmalar, sayılar, bağlaç ve birleşik kelimeler kendi içersinde belli ölçüye göre yazılmaktadır.

Büyük Harflerin Yazımı

Türkçede büyük harfle kullanımıyla ilgili temel unsurlar şunlardır;

  • Bütün cümleler büyük harfle başlar.
  • Tırnak içerisinde başkalarının lafızları aktarılırken, cümle büyük harfle başar.
  • İki noktadan (:) sonra gelen sözcükler büyük harfle başlar.
  • Şiir, vecize, beyit gibi edebi türlere ait dizeler büyük harfle başlar.
  • Kişi adları daima büyük harfle başlar.
  • Takma adlar, hayvanlara verilen takma adlar ve kişi unvanları da büyük harfle başlar.
  • Akrabalık belirten sözcükler, hitap cümleleri, saygı belirten sözcükler büyük harfle başlar.
  • Ulus, devlet, mezhep vb. isimleri büyük harfle başlar.

Sayıların Yazımı

  • Saat, para tutarı, ölçü, istatistik veriler haricindeki cümle içerisindeki sayılar yazıyla yazılır.
  • Üleştirme sayıları rakamsal değil, yazısal olarak belirtilir. (2şer=ikişer)

Birleşik Kelimelerin Yazımı

  • Ses düşmesi olan birleşik sözcükler bitişik yazılır. ( Ne oldu, Kayın ana, Cuma ertesi)
  • İki kelimede benzeşmeli mana kazanan sözcükler birleşik yazılır. (Narçiçeği)

Ayrı Yazılan Birleşik Kelimeler

  • “Etmek, edilmek, eylemek, olmak, olunmak” filleriyle beraber kullanılanlar ayrı yazılır. (Dans etmek, var olmak, not almak, terk etmek)
  • Hiçbir kelimesi ve ikincisi anlam değişimine uğramayanlar ayrı yazılır. (Köpek balığı, uğur böceği…)
  • “-r / -ar / -er, -maz / -mez ve -an / -en” sıfat-fiil ekleriyle yapılmış tamlamalar ayrı yazılır. (Yazar kasa, çalar saat…)

Kısaltmaların Yazımı

  • Özel isim kısaltmaları büyük harfle yazılır. Alb. (albay), Prof. (profesör), Cad. (cadde)…
  • Birden fazla sözcükten oluşan kurum isimleri kısaltılır. ( TDK, TRT, TGRT, TCDD, THY…)

Bazı Kelime ve Eklerin Yazımı

  • “de / da” bağlacı ayrı yazılır.
  • Bazı kalıplaşmış sözcükler haricinde “ki” bağlacı her daim ayrı yazılır.
  • “mi” soru eki ayrı yazılır.
  • “ne… ne…” bağlacı cümle olarak olumlu olmalıdır.
  • İki hece sonuna getirilen “m,p,r,s” seslerinden birinin gelmesi durumunda sözcükler bitişik yazılır. (Masmavi, bembeyaz, tertemiz…)
  • İkilemeler ayrı yazılır. (Oynaya oynaya, koşa koşa…)

Sosyal Medyada Paylaş Facebook Twitter Google+

Eklenme Tarihi: 15 Mart 2016

Facebook Yorumları

Konu hakkında yorumunuzu yazın


Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.